Skip to content

Krytykowanie Freuda stało się modne

Marzec 27, 2013

Krytyka Freuda elementem popkultury?

„Krytykowanie Freuda stało się modne.” – pisze w książce Dar terapii Irvin D. Yalom.

„Każdy współczesny czytelnik musiał się kiedyś natknąć na zjadliwą krytykę, która teorię psychoanalityczną potępia jako równie przestarzałą, jak miniona kultura, która ją zrodziła. Psychoanalizę atakuje się jako pseudonaukę opartą na niemodnym już pseudonaukowym paradygmacie i przyćmioną ostatnimi postępami w dziedzinie neurobiologii snu oraz genetyki schizofrenii i zaburzeń afektywnych. Ponadto – twierdzą krytycy – psychoanaliza jest zdominowaną przez mężczyzn, przepojoną seksizmem fantazją na temat rozwoju człowieka, skonstruowaną na podstawie zniekształconych opisów przypadków i niedokładnych, czasami zmyślonych spostrzeżeń.

Ta wszechobecna i złośliwa krytyka przeniknęła nawet do terapeutycznych programów szkoleniowych; całemu pokoleniu praktyków zajmujących się zdrowiem psychicznym wpajano krytyczny i na niczym nieoparty pogląd na człowieka, którego myśl stworzyła podwaliny psychoterapii.” Rozdział ma tytuł „Freud nie zawsze się mylił”.

Tak to i ja widzę – powszechny „trynd”, ale nie koniecznie uzasadniony. Więcej o tym jest w tekście Bettelheima. Tu natomiast przytoczę jeszcze fragment zamieszczony przez Yaloma na początku książki Dar terapii. List otwarty do nowego pokolenia terapeutów i ich pacjentów.

„Oferowanie przewodnictwa i inspiracji kolejnemu pokoleniu psychoterapeutów jest dziś sprawą szalenie problematyczną, dziedzinę naszą bowiem ogarnął kryzys. Sterowany względami ekonomicznymi system opieki zdrowotnej wprowadza radykalne zmiany do leczenia psychologicznego; psychoterapia musi zostać usprawniona – to znaczy ma być nade wszystko tania i, siłą rzeczy, krótka, powierzchowna, nieistotna.

Nie wiem, gdzie będzie zdobywać szlify następne pokolenie skutecznych psychoterapeutów. Nie w ramach programów dla stażystów. Psychiatria jest bliska całkowitego porzucenia dziedziny psychoterapii. Młodzi psychiatrzy są zmuszeni specjalizować się w psychofarmakologii, instytucje ubezpieczeniowe bowiem zwracają koszty psychoterapii jedynie wówczas, gdy psychoterapeuci są tani (innymi słowy – najsłabiej wyszkoleni). Obecne pokolenie psychiatrów klinicystów – obeznane zarówno z terapią psychodynamiczną, jak i z leczeniem farmakologicznym – jest na pewno gatunkiem zagrożonym.

Co wobec tego z programami szkoleń w dziedzinie psychologii klinicznej? Wydaje się, że to właśnie one powinny wypełnić lukę. Niestety, psychologowie kliniczni doświadczają tych samych nacisków rynku i w efekcie większość szkół wyższych uczy terapii zorientowanej na objaw, krótkoterminowej – a więc takiej, której koszty zwraca ubezpieczenie.

Martwię się więc o psychoterapię – o to, jak ją zniekształcą naciski ekonomiczne i zubożą radykalnie skrócone programy szkoleniowe. Jestem wszakże przekonany, iż w przyszłości kohorta terapeutów rodem z najrozmaitszych dyscyplin (psychologii, poradnictwa, pomocy społecznej, doradztwa kościelnego, filozofii klinicznej) będzie nadal podejmować rygorystyczne studia podyplomowe i nawet w ciasnej rzeczywistości opieki zdrowotnej znajdzie pacjentów, którzy – chcąc się rozwijać i zmieniać – zdecydują się na terapię bez określonych ram czasowych. To właśnie dla tych terapeutów i dla tych pacjentów piszę swoją książkę.

Na tych stronach doradzam studentom, by wystrzegali się sekciarstwa i sugeruję pluralizm terapeutyczny: sięgajcie po skuteczne interwencje do różnych szkół. Mnie samemu jednak najbliższe jest podejście interpersonalne i egzystencjalne, dlatego większość zawartych tu porad pochodzi z jednego z tych systemów terapeutycznych.”

Wystrzeganie się sekciarstwa i pluralizm terapeutyczny – to chyba bliskie postulatom zgłaszanym przez Stawiszyńskiego?

Reklamy
Dodaj komentarz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: