Skip to content

Sigmund Freud Superstar

Kwiecień 11, 2013
sigmund-freud-action-figurefreudian_finery

 

Technologie nie przestają mnie zaskakiwać. Wczoraj na fejsie znalazłam wiadomość z linkiem o tajemniczym, przypominającym ciąg tagów tytule: Winnicott psychoterapia psychoanaliza trauma Freud interpretacja dziwka. Zaintrygowana zestawieniem traumy z Freudem i dziwką, przeszłam na stronę nieznanego mi wcześniej wydawnictwa Ingenium. Wciąż nie znajdując wyjaśnienia zagadkowego odsyłacza, kliknęłam po raz kolejny na zakładkę książki, a tam kolejny – w jedną z okładek.

Nagrodą niespodzianką była notka o książce Josha Cohena Jak czytać Freuda z fragmentem wstępu wyjaśniającym, z jakim obrazem Freuda autor polemizuje. A jest to powszechny w społeczeństwie amerykańskim wizerunek, w którym twórca psychoanalizy sprowadzony został do roli ikony pop kultury, jego myśli spłycono, a osiągnięcia traktuje się jako „kolejne motywy na tapecie kultury”. Niezwykle wymownym symbolem takiego ujęcia Freuda stała się dla mnie przywołana przez Cohena plastikowa figurka Action Figure. W poszukiwaniu jej zdjęć wśród licznych Freudowskich gadżetów trafiłam też na zestaw magnesów – ubierankę Freud Finery. Czyż nie są one świetną ilustracją Freuda z książki Stawiszyńskiego?

A to fragment z książki Josha Cohena:

„Napisałem tę książkę pod srogim spojrzeniem Sigmunda Freuda.

Na półce tuż nad moją głową stał, jeszcze nie rozpakowany, prezent od przyjaciela – Sigmund Freud w wersji Action Figure. Plastikowy, dziesięciocentymetrowy Freud z ruchomymi kończynami i głową spokojnie obserwował świat spoza warstwy celofanu. Niestety, ani poważny, pozbawiony cienia uśmiechu wyraz twarzy, ani dostojeństwo szarego, trzyrzędowego garnituru nie były w stanie przywrócić godności komuś, kto stał się kolejnym handlowym gadżetem. Pudełko pokrywają pseudofreudowskie frazy, takie jak: «Opowiedz mi o swojej matce». Stanowią one jawny wyraz tego, co w sposób ukryty komunikuje sama figurka: ten człowiek i jego odkrycia stały się naszymi niegroźnymi znajomymi, kolejnymi motywami na tapecie kultury.

Trudno sobie wyobrazić bardziej ambiwalentny wyraz uznania, będący zarówno hołdem, jak i przejawem lekceważenia. Freud jest obecnie zarówno wystarczająco wielki, jak i wystarczająco mały, by powstawały jego, produkowane na masową skalę, plastikowe miniatury w wersji Action Man. Freud wiecznie żywy – ale w martwych komórkach nierozkładalnego plastiku […]

W tej książce za cel stawiam sobie odświeżenie, choćby częściowo, prowokującej siły myśli Freuda. Warto przypomnieć, że Freud przekazał potomności teorie, które nieodwracalnie zmieniły nasze rozumienie świata i siebie. Nasza kultura ma wysoce ambiwalentny stosunek do Freuda, co wyraża się, z jednej strony powierzchownym rozumieniem jego poglądów, a z drugiej polemicznymi atakami i obronami oraz uproszczeniami i zniekształceniami. Zabiegi te ostatecznie służą unikaniu kontaktu z odkrywczą siłą jego myśli.

Na pewno nie chcę przez to powiedzieć, że prawdziwe spotkanie z Freudem musi zaowocować przyjęciem tego, co on mówi (nie mamy do czynienia z prostym wyborem: przyjąć czy odrzucić). Wręcz przeciwnie, jeżeli czytamy Freuda, nie stawiając mu oporu, tak naprawdę nie czytamy tego, co napisał. Nie sposób jednak po spotkaniu z Freudem zachować w stanie nienaruszonym wszystkich swoich uprzedzeń. Przynajmniej obraz siebie, wyobrażenie o tym, co to znaczy być człowiekiem, zostanie nieco zachwiane. Zaś tym spośród nas, którzy idee Freuda biorą sobie do serca, trudno będzie dokładnie tak samo, jak przed spotkaniem z nim, przeżywać to, z czym się spotykamy – czy będą to powieści, reklamy, spojrzenia, rozmowy, myśli, czy uczucia.”

Josh Cohen, Jak czytać Freuda, Ingenium

Link: filmik reklamowy Polańskiego – żartobliwa ilustracja psychoanalizy w wydaniu amerykańskim: Prada pasuje każdemu?

Reklamy
Dodaj komentarz

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

%d blogerów lubi to: